Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác - Y Gia Tâm Lĩnh

Sách nói rằng: “Trăm bệnh sinh ra đều bởi hư cả”, bởi vì chính khí hư thì tà khí mới thừa hư mà cảm vào. Người học thuốc cốt yếu không ngoài sự khí, huyết, hư, thực, cứ theo đó mà nghiên cứu ra, hả chỉ một chứng Thương hàn mà thôi đâu? Cho nên phàm chữa những bệnh gì, trước phải xét chỗ bệnh nhân bẩm thụ khỏe, yếu thế nào đã, rồi mới xét đến mạch chứng hư thực thế nào. Phép xem mạch không cứ bộ nào, hễ ăn đến xương mà thấy có thần có lực là chứng thật, không lực là chứng hư. Nếu mạch thật mà mạnh thì phải kíp làm công hạ để trục tà; còn như mạch hư mà yếu thì phải làm đại bổ để cứu mệnh"....